صفحه اصلی > بایگانی مقالات علمی > نمایش مقالات > 

ارسال به دیگران | نسخه قابل چاپ | بايگانی مقالات

نعنا و کپسول نرم سوپرمینت
منبع : تحقيق و توسعه باريج اسانس
تاریخ :21/11/1389


خلاصه :علت معمول آروغ زدن، اتساع معده به علت بلعیدن هواست. اتساع معده موجب...


نعنا و کپسول نرم سوپرمینت

دکتر رضا بخردي

گروه تحقيقات باليني؛ واحد تحقيق و توسعه باريج اسانس


مقدمه

برای افراد مختلف، گاز (گاز روده) مفهوم متفاوتی دارد. گاز روده در همه افراد تولید میشود و از طریق آروغ زدن و نیز از راه مقعد دفع میگردد. علت معمول آروغ زدن، اتساع معده به علت بلعیدن هواست. اتساع معده موجب احساس ناراحتی در شکم شده و آروغ زدن موجب خروج هوا و برطرف شدن ناراحتی فرد میشود. دلایل شایع بلعیدن مقادیر زیاد هوا (آئروفاژی) عبارتند از: خوردن لقمه های بزرگ غذا و نوشیدن بسیار سریع مایعات، اضطراب و مصرف آشامیدنی های گازدار. البته وجود مقادیر زیاد هوا در معده تنها علت آروغ زدن نیست. در بعضی از افراد، آروغ زدن بصورت یک عادت است و نشانگر مقدار هوای موجود در معده نمی باشد. در بعضی از افراد آروغ زدن پاسخی است برای هر نوع ناراحتی شکمی و تنها برای رفع ناراحتی ناشی از افزایش گاز نیست.

اکثر افراد هر 24 ساعت3-1 پینت ( هر پینت معادل 484 سی سی) گاز در کولون خود تولید میکنند و بطور متوسط 14 بار در روز آنرا تخلیه میکنند. گاز روده عمدتاً از دی اکسید کربن، هیدروژن و در بعضی از خانواده ها از متان (که با نیتروژن و اکسیژن استنشاق شده یا بلعیده شده از هوای اتاق مخلوط شده)، تشکیل شده است. هنگامی که باکتری های روده بزرگ غذاهای هضم نشده وارد شده به روده بزرگ را هضم میکنند، دی اکسید کربن، هیدروژن و متان تولید می شود. اگرچه این گازها بدون بو هستند، باکتری ها ممکن است مقادیر کمی گاز حاوی گوگرد نیز تولید کنند که بوی ناخوشایندی دارد. افتراق بین گاز معمولی روده و گاز های بدبو اهمیت دارد.
نفخ یک احساس شخصی است و در این حالت شکم بزرگتر از حالت طبیعی احساس میشود. بنابراین نفخ علامتی است وابسته به احساس ناراحتی در شکم. در مقابل؛ اتساع شکم یافته فیزیکی است که در معاینه توسط پزشک مشخص میشود و شکم واقعاً بزرگتر از حالت طبیعی است. نفخ و اتساع شکم ممکن است به علت افزایش مقدار گاز در شکم باشد اما علت های دیگری نیز وجود دارند.

پس از اخذ شرح حال دقیق و در صورت لزوم بررسی های تکمیلی، پزشک از داروهای برطرف کننده نفخ سنتتیک یا گیاهی برای برطرف شدن ناراحتی بیمار استفاده میکند. از جمله فراورده های گیاهی ميتوان به نعنا با نام علمی Mentha spicata و نام عمومی spearmint اشاره کرد که سالهاست به عنوان يک درمان طبیعی و موثر در برطرف نمودن نفخ مورد استفاده بوده و هم اکنون نیز بصورت داروی سوپرمینت در بازار دارویی کشور موجود است. جنس Mentha شامل30-25 گونه است که شایعترین گونه آن spearmintمیباشد. اسانس نعنا حاوی مونوترپن هایی نظیر کارون، لیمونن، منتون، منتول، پولگون و دی هیدروکاروئول است که بعضی از آنها دارای اثرات آنتی اکسیدان قویتری نسبت به آلفا توکوفرول هستند. 2 مونوترپنوئید جدید نعنا به نام های A و B spicatoside دارای اثرات ضد التهابی، هموستاتیک و مسکن هستند. نعنا برای تقویت حافظه و عصاره برگهای جوشانده آن برای برطرف نمودن سکسکه، نفخ، سرگیجه و به عنوان درمانی برای بیماریهای التهابی، برونشیت و کنترل استفراغ در حاملگی کاربرد دارند.(1)

نتایج مطالعات فارماکولوژيک و مکانيسم اثر

1- اثر ضد نفخ:

اثر ضد نفخ نعنا و اسانس آن کاملاً شناخته شده است. اگر چه مکانيسم دقيق اين اثر مشخص نشده؛ احتمالاً به علت شل شدن اسفنکتر تحتاني مري و کاهش فشار گاز در معده مي‌باشد.(2) به بيان ديگر اسانس نعنا باعث شل شدن اسفنکتر تحتاني مري و برابر شدن فشار داخل معده با فشار داخل مري مي‌شود.(3)

2- اثر آنتي اسپاسموديک:

مکانيسم اثرات آنتي اسپاسموديک اسانس نعنا مشخص شده است. محققين معتقدند توانايي اسانس نعنا در مهار انقباضات عضلات صاف ايزوله به علت مهار ورود کلسيم به داخل سلولهاي عضلاني است و اثرات باليني اسانس نعنا در درمان علائم سندروم روده تحريک پذير از جمله درد و ناراحتي شکم را به مهار انقباض بيش از حد عضلات صاف روده و در نتيجه اعاده تون عضلاني مناسب نسبت مي‌دهند.(4و2)

3- مهار تکثير هليکوباکتر پيلوري:

براساس نتايج تحقيقات انجام شده؛ اسانس نعنا (spearmint) و ترکيبات آن تکثيرسوش‌هاي حساس و سوشهاي مقاوم هليکوباکتر پيلوري (H. pylori) و استافيلوکوک طلايي(S. aureus) را مهار مي‌کنند.(5) با توجه به نقش هليکوباکتر‌پيلوري در ايجاد التهاب و زخم معده و دوازدهه، مهار رشد آن اهميت بسزايي دارد.

تحقيقات باليني

در يک کارآزمايي باليني تصادفي دوسو بيخبر با کنترل دارونما، طي يک دوره 14 روزه 70 بيمار مبتلا به مشکلات گوارشي مزمن از قبيل نفخ با يک قرص گياهي حاوي نعنا تحت درمان قرار گرفتند. تجزيه و تحليل نتايج کارآزمايي، اصلاح قابل توجه نمره‌هاي شکايات گوارشي گروه دريافت‌کننده قرص گياهي را در مقايسه با گروه دارونما ثابت کرد(p<0.05). نتايج اولتراسوند در ارزيابي مقدار گاز موجود در روده نيز فايده قابل توجه اين قرص را نشان داد (p<0.05). همچنین در يک کارآزمايي باليني تصادفي دو سو بيخبر در درمان سوء هاضمه؛ فرمول حاوي اسانس نعنا از نظر برطرف شدن نشانه‌هايي مانند درد، تهوع، آروغ زدن و سوزش سردل نسبت به داروي اسپاسموليتيک متوکلوپراميد بهتر بوده است(p=0.02).(3)

کپسول نرم سوپرمينت

کپسول های نرم 20 میلی گرمی سوپرمینت حاوي اسانس نعنا بوده و دارای مواد موثره ای همچون کارون و متيل استات است و به عنوان ضد نفخ(carminative) ، آنتي اسپاسموديک و ضد درد مورد استفاده قرار میگیرد و برای درمان سوء هاضمه و تقويت معده (stomachic) کاربرد دارد.

دستور مصرف این فراورده، روزي 3 کپسول نرم منقسم در 3 نوبت است. بطور کلي مصرف گياه نعنا، اسانس نعنا و منتول بي‌خطر است و در طبقه‌بندي GRAS (Generally Regarded As Safe) قرار دارد.(2و3) با این حال در مبتلايان به انسداد مجاري کيسه صفرا، کوله سيستيت و بيماري شديد کبد منع مصرف دارد. تاکنون عارضه جانبي خاصي براي اين دارو گزارش نشده اما به ندرت تحريک مخاطي با علائمي مانند تهوع و سوزش در بعضي از افراد حساس دیده میشود.

موردي از تداخل بین کپسول نرم سوپرمینت و سایر داروها گزارش نشده است. توصیه میشود بيماران مبتلا به ريفلاکس مروي - معدي (GERD) از مصرف نعنا اجتناب نمايند، بيماراني که از قبل به سوزش سر دل (heartburn) مبتلا بوده اند با احتياط از فراورده های حاوی نعنا استفاده کنند و بهتر است مبتلايان به سنگ کيسه صفرا در مصرف نعنا احتياط نمايند.(3)



References:

1. P. Arumugam, N. Gayatri Priya, M. Subathra, A. Ramesh. Anti-inflammatory activity of
four solvent fractions of ethanol extract of Mentha spicata L. investigated on acute and
chronic inflammation induced rats. Environmental Toxicology and Pharmacology 26 (2008)
92–95
2. Pizzorno Jr J.E. Textbook of natural medicine. Vol. 1;Churchill Livingstone.1999: 827-830
3. Mills S. Bone K. Principles and practice of phytotherapy. Churchill livigstone, 2000:
507-514
4. Cappello G. , Spezzaferro M., Grossi L., Manzoli L., Marzio L. Peppermint oil (Mintoil®)
in the treatment of irritable bowel syndrome: A prospective double blind placebo-controlled
randomized trial. Digestive and Liver Disease 39(2007)530–536
5. Lis-Balchin Maria. Aromatherapy science: A guide for healthcare professionals.
Pharmaceutical press. 2006:313

آخرين بازنگري:12/10/1389rb